Şehir Hikâyeleri Yazılar

Garipçiler Hangi Akıma Karşı Çıktı? İstanbul’da akşam üstü, ofisten çıkıp tramvayla evime dönerken bir yandan kafamda Garipçiler’in hangi akıma karşı çıktığını düşünüyorum. Bazen kendime soruyorum, neden edebiyat dünyası bu kadar karmaşık? Ama sonra hatırlıyorum, işte tam da bu karmaşıklık onların çıkış noktasıydı. Garipçiler, hayatın içinden, sıradan insanın diliyle yazmayı seçmişti. Peki hangi akıma karşı? En başta, Servet-i Fünun ve Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki Tevfik Fikret, Yahya Kemal gibi ağır ve ciddi edebiyat anlayışına karşı. Geçmişin Edebiyatına Tepki Ben mesela sabah kahvemi içerken bazen eski edebiyat kitaplarına göz atarım, hani o süslü, ağır cümlelerle dolu, neredeyse okurken nefes almayı unutturan türden. Garipçiler…

Evden Çıkamama Hastalığı Neden Olur? İçimdeki Mühendis ve İnsan Tartışıyor Konya’nın sabahında kahvemi alıp balkona çıktığımda, bir yandan rüzgâr yüzüme vuruyor, bir yandan da kafamda dönüp duran soru: “Evden çıkamama hastalığı neden olur?” İçimdeki mühendis böyle diyor: ‘Muhtemelen beynin ödül-dopamin sistemindeki bir dengesizlik, çevresel tetikleyiciler ve psikolojik stres faktörlerinin kombinasyonu.’ İçimdeki insan tarafıysa daha insancıl bakıyor: ‘Belki de kişi kendini güvende hissettiği alanın dışına çıkmakta zorluk çekiyor, korkuyor, kaygılanıyor…’ İşte bu iki perspektif, kafamın içinde sürekli tartışıyor. Tarih boyunca insanlar kapıdan çıkmaktan kaçınmış mı, sorusu da ilginç. Benim küçük çocukluğumda, komşu evin köpeğinden korktuğum için birkaç gün bahçeye bile çıkamadığım…

Direksiyon Değişince Airbag Değişir Mi? – Herkesin Anlayabileceği Bir Rehber Araba sahiplerinin kafasında pek çok soru vardır: “Direksiyon değişince airbag değişir mi?” gibi teknik bir soru da bunlardan biridir. Pek çoğumuzun, arabanın direksiyonunu değiştirmek istediğinde karşılaştığı bu soru, aslında teknik ve güvenlik açısından oldukça önemli bir konu. Peki, gerçekten direksiyon değişince airbag de değişmeli mi? Bu yazıda, bu soruya herkesin rahatça anlayabileceği bir dille, bilimsel bir bakış açısıyla ve örneklerle cevap vereceğim. Airbag Nedir ve Nasıl Çalışır? Öncelikle, airbag’in ne olduğunu hatırlayalım. Arabaların güvenlik sistemlerinin temel parçalarından biri olan airbag, kaza anında hızla açılan bir hava yastığıdır. Bu yastık, sürücü…

HAV Değeri Kaç Olmalı? HAV Değeri Nedir? Hava kalitesini ve sağlığımızı doğrudan etkileyen önemli bir parametre olan HAV (Hava Kalitesi İndeksi), aslında çevremizdeki havanın ne kadar temiz veya kirli olduğunu anlamamıza yardımcı olan bir değerdir. Hepimiz, hava kirliliğinin sağlığımız üzerindeki etkilerinden zaman zaman bahsederiz. Ancak, hava kalitesinin ne durumda olduğunu ölçmek için kullanılabilecek somut bir değerin varlığı, durumu anlamamızı kolaylaştırır. Bu yazıda, HAV değerinin ne anlama geldiğini, hangi faktörlere bağlı olarak değiştiğini ve bu değerin nasıl bir sınırda olması gerektiğini, basit bir dille ve günlük hayat örnekleriyle anlatacağım. Böylece, HAV değeri nedir sorusunun yanı sıra, bu değerin bizim için ne…

Farklı Kültürlere Yolculuk: Kaba Kuvvet Algoritmasını Keşfetmek Merak, insanın tarih boyunca en güçlü yol göstericilerinden biri olmuştur. Kültürlerin çeşitliliğini anlamaya çalışırken, bazen öylesine karmaşık örüntülerle karşılaşırız ki, onları çözmek için neredeyse bir algoritma mantığına ihtiyaç duyarız. İşte burada Kaba kuvvet algoritma nedir? kültürel görelilik sorusu ilginç bir kapı aralar. Bilgisayar biliminde kullanılan bu terim, bir problemi çözmek için tüm olasılıkları tek tek deneyen bir yöntemdir. Peki, bunu insan toplulukları ve kültürel yapılar üzerinden düşünürsek ne anlama gelir? Ritüeller, semboller, akrabalık yapıları, ekonomik sistemler ve kimlik oluşumu çerçevesinde bu yaklaşımı tartışmak, insan davranışlarını anlamada yeni bir mercek sunar. Ritüeller ve Semboller:…

Haritada Yükseltiler Hangi Renkle Gösterilir? – Küresel ve Yerel Bir Bakış Geçen hafta Bursa’da bir dağa tırmanmaya karar verdim. Hedefim Uludağ’dı, ama dağa tırmanmadan önce harita üzerinden yükseltileri nasıl gösterdiğini de bir gözden geçireyim dedim. Bu yazıda, yükseltilerin haritalarda hangi renkle gösterildiğini ve bunu küresel ve yerel açıdan nasıl değerlendirebileceğimizi anlatacağım. Sadece Uludağ gibi Türkiye’nin yüksek yerlerinden değil, dünyadaki haritalardan da örnekler vereceğim. Hadi, harita dünyasına ufak bir yolculuk yapalım! — Yükseltilerin Haritalarda Gösterimi: Temel Bilgiler Haritalarda yükseltiler, yer yüzeyinin yüksekliği ve alçaklığına göre farklı renklerle gösterilir. Bu renkler, haritanın türüne ve kullanılan ölçüm birimlerine göre değişiklik gösterebilir. Ama genellikle,…

Mekke’de Sigara İçiliyor Mu? Bir Genç Yetişkinin Gözlemleri ve Hikayeleri Herkesin aklında bir Mekke imgesi vardır: Kutsal topraklar, her yıl milyonlarca Müslümanın hac ibadetini yerine getirdiği şehir… Ancak Mekke’yi bir de sigara içenlerin gözünden düşünmek belki de çoğumuzun aklına gelmemiştir. Bunu yazmaya başlamamın sebebi, tam da bu soru: Mekke’de sigara içiliyor mu? Evet, belki biraz garip bir konu ama günümüz dünyasında dini, kültürel ve sosyal alışkanlıkların kesiştiği noktada, sigara gibi bağımlılık yaratan bir alışkanlığın nasıl şekil aldığını merak etmek aslında çok da yanlış değil. Ben de, hem verileri hem gözlemlerimi harmanlayarak bu yazıyı yazmaya karar verdim. Gelin, Mekke’de sigara içme…

Hangi Böcek Koza Yapar? Hayatımıza Yavaşça Giren ve Sonra Bizi Şaşırtan Minik Mühendisler İzmir’de yaşıyorum, hava her zaman sıcak, insanlar çoğu zaman neşeli, ama ben? Ben biraz fazla düşünen, çok espri yapan ama bazen de gereksiz yere kafasında takılı kalan biriyim. O kadar takılı kalırım ki bazen böceklerin davranışlarını izlerken kendi hayatımda çözemediğim soruları bulurum. Örneğin, bir gün sormaya başladım: Hangi böcek koza yapar? “Böcek” dediğinde insanın aklına gelen ilk şey nedir? Genellikle korku ve tiksinti, değil mi? Ama ya bunlar birer mühendis, mini mini mimarlarımız olsa ne yapardık? Hadi gelin, bu soruyu eğlenceli bir şekilde keşfe çıkalım. Hayatımıza Koza…

Hande Ne Demek Osmanlıca? Herkesin bir şekilde karşılaştığı, kimilerinin adını taşıdığı, kimilerinin de hoşlandığı bir kelime: Hande. Bugün popüler bir isim, ama asıl kökenine baktığınızda ne demek olduğunu tam anlamak o kadar kolay olmuyor. Hande, Osmanlıca’da ne anlama gelir, bu kelimenin kökeni nereden gelir? Gelin, bu sorunun peşine düşelim, hem tarihi hem de sosyal açıdan derinlemesine inceleyelim. Hande’nin Osmanlıca’daki Kökeni Öncelikle, Hande’nin Osmanlıca’daki kökenine bakmadan önce, şunu belirtmem gerek: Hande, tam anlamıyla bir kelime olarak Osmanlıca’da bulunmaz. Osmanlıca’da “Hande” ismi, aslında daha çok “farsça kökenli” bir isim olarak ortaya çıkmıştır. Bu noktada pek çoğumuzun zihninde bir soru beliriyor: “Hande’nin Osmanlıca…

Hamur Hangi İlin İlçesidir? Eskişehir’de yaşarken, her sabah kahvaltı hazırlıkları sırasında mutfakta gözlerim genellikle hamura kayar. Çünkü hamur, Türk mutfağının neredeyse her köşesinde karşımıza çıkar: poğaça, börek, ekmek, simit… Ama bir gün, aklımda beliren bir soru vardı: Hamur hangi ilin ilçesidir? Hemen yanlış anlaşılmasın diye belirtmeliyim ki, buradaki “hamur” kelimesi, bildiğiniz geleneksel yemeklik hamur değil. Bu, biraz da Türkçedeki “kelime oyunları” tarzı bir düşünce egzersizi. Ama gerçekten, bu sorunun tarihsel ve kültürel boyutlarını düşündüğümde, karşımıza farklı bir anlam çıkar mı diye merak ettim. Gelin, bu soruyu biraz daha derinlemesine inceleyelim. Hamur ve Börek: Hangi İlin Yemeği? Aslında, hamur kelimesinin bir…