Thought Neyi̇n 2. Hali? Farklı Bakış Açılarıyla İnceleme
Dil, insanlığın en önemli iletişim aracıdır. Ama bazen, bir kelimenin anlamını sormak, bizi çok daha derin düşüncelere sevk edebilir. Mesela, “thought” kelimesi… Düşünce anlamına gelen bu kelimenin ikinci hali ne olabilir? Bir dilbilimci olarak baktığınızda, bu sorunun cevabı oldukça açık olabilir. Ama içimdeki mühendis bana başka bir şey söylüyor. Hadi gelin, “thought”un 2. halini farklı açılardan inceleyelim.
Dilbilimsel Perspektif: Thought Neyi̇n 2. Hali?
İçimdeki mühendis böyle diyor: “Dilin kuralları çok nettir. ‘Thought’, ‘think’ fiilinin geçmiş zaman halidir. Yani ‘thought’, ‘think’in geçmiş zamanıdır, bu kadar basit!”
Dilbilimsel açıdan baktığınızda, “thought” kelimesi gerçekten de “think” fiilinin 2. halidir. Bu noktada dil kuralları devreye girer. Bir fiilin geçmiş zaman hali, o fiilin ne zaman gerçekleştiği ile ilgili bilgi verir. “Think” (düşünmek) fiilinin geçmiş zaman hali “thought” (düşündü) olarak kullanılır. Yani bu kadar basit.
Hatta burada bir dilbilimsel öğretiyi de ekleyebiliriz: İngilizce’de düzenli ve düzensiz fiiller vardır. “Think” ise düzensiz bir fiildir ve geçmiş zaman hâlini kurarken farklı bir biçim alır. Yani dildeki kurallara ve mantığa tamamen uyduğumuzu söyleyebilirim.
Psikolojik Perspektif: Düşünceyi Nasıl Algılıyoruz?
Ama bir de içimdeki insan tarafım var. O bana şöyle diyor: “Düşünceyi sadece dilsel bir kavram olarak görmek haksızlık olur. İnsanlık, düşüncelerini kelimelerle ifade etmeyi başardığında, o düşünceler geçmişte yaşanmış, geçmişte var olan bir şey olur. ‘Thought’, sadece bir dilsel form değil; bir anı, bir hatırlama, bir içsel yolculuk!”
Psikolojik açıdan düşünceye bakmak, onu sadece bir dilsel olgu olmaktan çok daha fazlası olarak görmek anlamına gelir. Bir düşünce, geçmişteki bir deneyimin sonucudur. “Thought” kelimesi, o anın, o hislerin ya da o bilgilerin zihinde bir şekilde yer edinmesiyle bağlantılıdır. Yani bir düşünceyi, bir anı ya da bir anlık farkındalık olarak da düşünebiliriz.
Eğer bir anı hatırlıyorsanız, aslında geçmişteki bir düşüncenizi yeniden yaşıyorsunuz demektir. Bunu dilbilimsel bir açıdan değil, psikolojik bir açıdan ele aldığınızda, düşünceler geçmişe dair bir iz bırakmış olur. Bu yüzden “thought”, sadece geçmişi anlatan bir fiil olmaktan çok, hafızada bir anı yeniden canlandırma işlevine de sahip olabilir.
Felsefi Perspektif: Geçmişin ve Şu Anın Arasındaki Köprü
Düşüncelerin dilsel, psikolojik ya da bilimsel bir bağlamda ele alınması güzel de, içimdeki felsefeci tarafım ise biraz daha farklı bir açıdan bakıyor: “Geçmiş zaman dilinde olan bir şey, aynı zamanda şimdiki zamanın da bir parçasıdır. ‘Thought’, sadece bir geçmiş zaman olayı değil; insanın şu anki varoluşunu ve farkındalığını da yansıtır.”
Felsefi anlamda “thought” kelimesi, çok daha geniş bir evrende var olan bir şeydir. Geçmişte yaşanmış bir düşünce, yalnızca geçmişi temsil etmez. Düşünceler, insanın varoluşunun bir parçasıdır. “Thought” aslında, bir zamanlar bir insanın zihninde şekillenen ve sonra bir şekilde dış dünyaya yansıyan bir “nesne”dir. Bir bakıma, geçmiş ve şimdiki zaman arasındaki geçişi temsil eder.
Bir düşünceyi hatırladığınızda, aslında hem geçmişi hem de şu anı düşünürsünüz. Bu, zamanın geçici olmasına rağmen düşüncenin zamansız olduğunu gösterir. Hatta düşüncenin bir bakıma ruhsal ve varoluşsal bir köprü olduğunu söylemek de yanlış olmaz.
Toplumsal Perspektif: Düşüncenin Paylaşılması
Şimdi de işin toplumsal boyutuna bakalım. İçimdeki mühendis yine söze karışıyor: “Düşünceyi paylaşmak, bir anlamda ona sosyal bir değer katmak demektir. ‘Thought’, bir kişinin zihnindeki özel bir şeyden daha fazlasına dönüşür. Toplumda bir etkileşime, bir bilgi alışverişine dönüşür.”
Toplum açısından “thought”, bireysel bir şey olmaktan çıkar. Çünkü insanlar, birbirleriyle iletişim kurarken sadece kelimeleri kullanmazlar, aynı zamanda düşüncelerini de paylaşırlar. Bu paylaşılan düşünceler, toplumu şekillendirir. Bir toplumun ideolojisi, kültürel yapısı, hatta siyasal hareketleri, insanların paylaştığı düşüncelerden oluşur.
Bu anlamda, bir düşünce paylaşıldığında, o düşünce artık sadece bir bireyin zihninde değil, herkesin ortaklaşa sahip olduğu bir değer haline gelir. Bir bakıma, “thought”, bir insanın içsel yolculuğundan toplumsal bir yapıya dönüşür.
Sonuç: Thought, Geçmişin ve Şu Anın Buluştuğu Yer
Sonuçta, “thought” kelimesinin 2. hali, sadece dilbilimsel bir dönüşüm değil, bir dizi farklı anlam ve bakış açısının bir araya geldiği bir kavramdır. İçimdeki mühendis, bu soruyu oldukça basit bir şekilde cevaplasa da, içimdeki insan tarafı onun çok daha derin anlamlar taşıdığına inandığını söylüyor. Her düşünce, bir zamanlar var olmuş bir şeyin izidir. Ama düşünceler aynı zamanda, şu anda da devam eden bir süreçtir; hem geçmişi hem de geleceği içerir.
Belki de en doğru cevabı ararken, sadece dilin kurallarıyla yetinmeyip, psikolojik, felsefi ve toplumsal yönlerini de göz önünde bulundurmalıyız. Sonuçta, bir düşünceyi tek bir açıdan değerlendirmek, bir mühendislik problemi gibi görmek, hepimizin yaşamını anlamak için yetersiz kalabilir.